قلعه فلك الافلاك يا دژ شاپور خواست يكي از آثار كم نظير و با شكوه كشور ما ايران است . اين بناي كهن كه بر فراز تپه اي باستاني , در كنار چشمه اي پر خروش و در مركز شهر كنوني خرم آباد قرار گرفته , همچون ديگر آثار تاريخي سرگذشت پر فراز و نشيبي را پشت سر گذاشته است. بسياري از سياحان, جهانگردان و حتي حاكماني كه از آن ديدن كرده اند, در يادداشت ها و خاطرات خود ابهت آن را ستوده اند و برخي از آنها نيز مانند مسعود ميرزا( ظل السلطان) كه در تاريخ به يكي از شاهزاده هاي بي رحم قاجار شهرت دارد, به سال 1318- ق با ابراز تاسف و نكوهش از حاكماني كه اقدامي به تعمير ايت بنا ننموده اند, با پرداخت بيست هزار تومان به تعمير مي دهد و مي نويسد: (( ... اين مطلب را اغراق ندانند اگر قسم توجهي كه امروز اهل اروپا در آبادي باتلاق زارها و لجن زارها اروپا مي كنند مي توانم با اطمينان قسم بخورم كه اگر در همين خاك ] , [ فقط لرستان بكنند و ساير ايران ],[ بلكه دخل لرستان دو برابر مصر و صفايش و قشنگيش هزار برابر سويس مي شود. چه آنجاها را مهندسين قابل با مخارج هاي گزاف به زحمت اين قسم قشنگ و زيبا كرده اند. اين را دست طبيعت و پنجه قدرت مصفا نموده.))

مي گويند: اين جا بيش از آن قلعه باشد, نيايشگاه و يا آتشكده اي بوده است و بعد از آن دژ شاپور خواست , سپس اردوگاهي براي اسراي رومي , ‌آنگاه خزانه جواهرات خاندان بدربن حسنويه , قلعه حكومتي اتابكان , واليان و سرانجام سربازخانه , انبار مهمات , محلي امن و مخوف براي نگهداري زندانيان سياسي و امروز , موزه آثار باستاني – تاريخي و مردم شناسي لرستان.

در گذر اين تحولات تاريخي بناي اوليه و پيرامون آن دستخوش تغييرات فراوان شده است , به طوري كه از دوازده برج حصار گرداگرد آن , تنها نام (( دوازده برجي )) بر خيابان حاشيه غربي آن باقي مانده و ديگر از دروازه , ديوانخانه , ارگ , سروستان , كاروانسرا , باغ ارم و آسيابهاي اطراف ‌آن خبري نيست ! در همين دو دهه با تلاشي كه براي حفظ و مرمت آن شده , اما حريم تاريخي اش بيش از گذشته ها مورد بي مهري قرار گرفته , به گونه اي كه براي ديدار و دسترسي آن مي بايست از لابلاي ساختمانهاي بد منظر ساخته شده سالهاي اخير عبور كرد.



...................................................................
Copyright 2004 by Iranian Cultural Heritage Organization.All Right Reserved.